لكن اسم و رسم هيچ نيست درين مقام ، بل‌كه مقام غيب است كه نه اسم مىماند و نه رسم ، و ازين مقام تعبير به جمع الجمع كنند . گاهى از مقام فعل به مقام جمع الجمع تعبير كنند . [ شرح كلمات قصار بابا طاهر ص 147 ] مقام جمع و جمع الجمع مقام علم حق هم هست تعالى شأنه ، لكن چون علم إجمالى است و مستور است از آن به سرّ تعبير كنند . [ همان كتاب ص 148 ] جمع ، علم خداست در معلوم قبلى وجود المعلوم كه عالم جمع و جمع الجمع هر دو علم حق است به موجودات قبل از وجود موجودات . [ ص 152 ] و عالم جمع را به عبارت نتوان بيان كرد و منتهى مىشود صاحب جمع الجمع به سوى حيرت و تكلّم كردن كه خرس انعقاد لسانست از تكلّم چه پيش ذكر كرديم كه جمع الجمع مقام غيب است كه ازو خبر و اثر نيست » [ ص 153 ] رؤيت افعال تفرقه است و رؤيت صفات جمع ، و رؤيت ذات جمع الجمع . [ عوارف المعارف ص 525 ] جمع فناء از مشاهدهء همه چيز است غير از حق ، و نيز گفته‌اند جمع الجمع استهلاك كلّى و فناء احساس بما سوى اللّه است هنگام غلبات حقيقت . جمع الجمع تجمّع ماله عليه و مالك عليه است و ارجاع همهء آنها به خداى تعالى « و اللّه يرجع الأمر كلّه . ألا إلى اللّه تصير الأمور » [ فتوحات مكيّة ج 2 ص 516 ] جامع تفرقه و جمع موحّد حقيقى است و آن مرتبه‌يى است سخت بلند و غاية القصواى سلوك است . [ جامع الاسرار ص 117 و 219 و 296 و نص النصوص ص 362 و 386 ] جمع الجمع در نزد أولياء شهود ما سوى اللّه است قايما باللّه و نزد ديگران شهود حق است در خلق و يا شهود وحدت است در كثرت و بعضى گفته‌اند شهود وحدت در كثرت جمع است و استهلاك آن دو جمع الجمع . [ ص 340 ] اعتبار حق تعالى يا وجود مطلق ، به شرط آن كه هيچ چيز با